Sinds 2020 procedeert PILP tegen de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BHOS) over het recht op toegang tot informatie over wapenexport voor Egypte. Door BHOS werd geen enkel document verstrekt vanwege de geheimhoudingsplicht van de douane. De rechtbank heeft het beroep gegrond verklaard. Een deel van de gevraagde documenten moeten nu worden vrijgegeven.
Een Wob-verzoek van PILP over een wapenexportvergunning naar Egypte werd door BHOS afgewezen. Deze documenten vallen volgens de minister namelijk onder de geheimhoudingsplicht van de douane. PILP kreeg geen enkel document in te zien, ook niet na de bezwaarprocedure. In 2021 ging PILP in beroep tegen deze beslissing.
Volgens de minister voor BHOS is het ‘evident’ dat sommige documenten, zoals vergunningsaanvragen, onder de geheimhoudingsplicht van de douane vallen, omdat deze documenten inlichtingen bevatten die vertrouwelijk aan de douane zijn verstrekt. Andere documenten, zoals interne memo’s, vallen volgens de minister óók onder de geheimhoudingsplicht. Deze laatste categorie documenten kan volgens PILP in ieder geval niet binnen het bereik van de geheimhoudingsplicht vallen. Door helemaal niets vrij te geven, schendt de minister volgens PILP bovendien artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).
Op 6 oktober 2022 heeft de Rechtbank Amsterdam uitspraak gedaan. De rechtbank heeft bepaald dat een deel van de gevraagde documenten openbaar gemaakt moeten worden. De openbaarmaking van deze documenten mocht niet op grond van de geheimhoudingsplicht, noch op grond van andere gronden, geweigerd worden.
PILP ziet een zorgelijke trend bij de behandeling van informatieverzoeken die (deels) te maken hebben met de douane. Ook andere NGO’s hebben namelijk te maken met verzoeken die worden afgewezen omdat de gevraagde informatie onder het beroepsgeheim van de douane zou vallen.
De openbaarheid van overheidsinformatie is van groot belang voor het goed functioneren van onze democratische rechtsstaat. Bij een controversieel onderwerp als wapenexport, waarbij mensenrechten in het geding zijn, is transparantie des te belangrijker. NGO’s, zoals PILP en onze bondgenoten, vervullen hierbij volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens de rol van ‘public watchdog’. Zonder toegang tot informatie kunnen NGO’s deze controlerende rol niet goed vervullen.
PILP is momenteel in gesprek met partners over de mogelijkheid van hoger beroep.
Lees de uitspraak van de Rechtbank Amsterdam hier.
