Op 5 september 2023 heeft de rechtbank Limburg geoordeeld dat 3 van de 6 beperkingen voor de Klimaatalarm-demonstratie in Heerlen in 2021 onrechtmatig zijn. Dat is goed nieuws voor het demonstratierecht.
De zaak is aangespannen door Klimaatcoalitie Parkstad en 6 landelijke organisaties van de Klimaatcrisis Coalitie, waaronder: Milieudefensie, Greenpeace, Code Rood, Grootouders voor het Klimaat, DeGoedeZaak en Extinction Rebellion.
Het Klimaatalarm vond plaats op 14 maart 2021, tijdens de piek van de corona-pandemie. Demonstranten droegen mondmaskers en hielden zich aan de 1,5 meter afstand. Toch legde de gemeente Heerlen hen meerdere beperkingen op. Tegen 6 van deze beperkingen zijn de organisatoren van de demonstratie in bezwaar gegaan bij de gemeente en vervolgens in beroep bij de rechtbank, op 3 van deze punten heeft Klimaatcoalitie Parkstad van de rechtbank gelijk gekregen.
De rechtbank vindt de regel dat het aantal deelnemers aan de demonstratie maximaal 200 mag zijn toelaatbaar, maar oordeelt dat de verplichting om personen weg te sturen als dit maximum bereikt is ten onrechte is opgelegd, aangezien dit niet een taak is van de organisatie van deze demonstratie, maar van het openbaar gezag.
Ook de verplichting om tijdig namen van de sprekers door te geven, had niet mogen worden opgelegd. Hiermee laat de gemeente zich in met de inhoud van de gedachten en gevoelens van de demonstranten. Dit is in strijd met het demonstratierecht.
Tot slot kan de verplichting die gaat over het niet hinderen van het verkeer ook geen stand houden, aangezien enige verkeershinder bij een demonstratie moet worden geduld. Het is aan de overheid om ervoor te zorgen dat het verkeer in goede banen wordt geleid.
Lotte Keularts van Klimaatcoalitie Parkstad: ‘Goed dat de rechter erkent dat een groot deel van de beperkingen te ver gingen. Het organiseren van de demonstratie werd ons niet makkelijk gemaakt, terwijl de klimaatcrisis onze wereld ontwricht. Zie maar de overstromingen in Zuid-Limburg.’
De advocaat van de coalitie, Jelle Klaas van PILP, noemt de uitspraak winst voor het demonstratierecht in Nederland. Volgens experts staat dat onder druk: ‘Het is de taak van gemeenten om demonstraties te faciliteren. Beperkingen opleggen mag alleen als dat noodzakelijk is en in lijn met de wet en de mensenrechten. Dat was hier niet het geval. De rechtbank heeft een paar heldere nieuwe grenzen aangegeven voor beperkingen. Dit is goed nieuws voor toekomstige demonstraties.’
Lees meer over het recht op protest op onze dossierpagina. De volledige uitspraak is te raadplegen op rechtspraak.nl.
