Universiteiten en hogescholen zijn bij uitstek plekken waar kritische stemmen klinken en maatschappelijk debat wordt gevoerd. Studenten moeten daar de ruimte hebben om zich uit te spreken en gebruik te maken van hun recht op vrijheid van meningsuiting en demonstratie.
Tegelijkertijd nemen onderwijsinstellingen regelmatig maatregel om de orde op de campus te bewaren. Eén van de meest ingrijpende maatregel is de mogelijkheid om een student tijdelijk of definitief te schorsen en daarmee de toegang tot de instelling te ontzeggen.
PILP krijgt regelmatig vragen over schorsingen van studenten die deelnemen aan protesten. Ook heeft PILP verschillende studenten bijgestaan die met zo’n maatregel te maken kregen. Omdat een schorsing verstrekkende gevolgen kan hebben voor individuele studenten, onderzocht PILP wanneer en in hoeverre onderwijsinstellingen bevoegd zijn om zo’n maatregel op te leggen.
In dit rapport staat centraal hoe het demonstratierecht van studenten zich verhoudt tot de schorsingsbevoegdheid van onderwijsinstellingen op grond van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). Daarbij wordt onder meer gekeken naar de bescherming van het demonstratierecht onder artikel 10 en 11 EVRM, het recht op onderwijs, de wettelijke grondslag voor schorsing en de rechtspositie van studenten.
Het rapport laat zien dat schorsingen alleen rechtmatig zijn als aan strikte inhoudelijke en procedurele eisen is voldaan. Onderwijsinstellingen moeten bij een schorsingsbesluit zorgvuldig afwegen of een beperking van grondrechten gerechtvaardigd is. Dat betekent dat zo’n maatregel een wettelijke basis moet hebben, een legitiem doel moet dienen en noodzakelijk en evenredig moet zijn.
Uit signalen en zaken die onder meer bij PILP naar voren zijn gekomen, blijkt dat dit in de praktijk niet altijd goed gebeurt. Het demonstratierecht wordt niet of onvoldoende meegewogen. Dit kan leiden tot een chilling effect: studenten kunnen hierdoor worden ontmoedigd om zich uit te spreken of deel te nemen aan protest.
Met dit rapport wil PILP bijdragen aan een zorgvuldige beoordeling van schorsingsmaatregel en aan de bescherming van het demonstratierecht op de campus.
Lees het volledige rapport hier.


