Rechter roept bewaarplicht telecommunicatie halt toe

Bekijk alles
maart 12, 2015
Nieuwsberichten
Vorige

DEN HAAG. De voorzieningenrechter heeft op 11 maart 2015 de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens buiten werking gesteld. Daarmee komt een einde aan de verplichting voor aanbieders van telefoon- en internetdiensten om de verkeers- en locatiegegevens van gebruikers gedurende zes tot twaalf maanden op te slaan. De wet maakte zonder beperking en waarborgen inbreuk op het recht op privéleven en het recht op bescherming van persoonsgegevens.

PILP was mede-eiser in deze zaak tegen de staat, omdat de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens ingrijpende gevolgen heeft voor de mensenrechten van iedereen die gebruik maakt van elektronische communicatiemiddelen, dus ook burgers waarop geen enkele verdenking van crimineel gedrag rust. Deskundigen van PILP en NJCM droegen bij aan de mensenrechtelijke argumentatie van de eisers.

Daarnaast lag er al een vernietigende Europese uitspraak over de EU-Dataretentierichtlijn, waarop de Nederlandse wet is gebaseerd, waar de Nederlandse staat weinig acht op sloeg. Ook dit – de keus om een vergaande inbreuk op de mensenrechten te laten voortbestaan zonder waarborgen – konden volgens PILP en NJCM niet door de beugel.

De Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens (2009) was gebaseerd op de EU-Dataretentierichtlijn uit 2006. De richtlijn kwam in reactie op de terreuraanslagen in Londen en Madrid in 2004 en 2005 en had als doel te garanderen dat bepaalde gegevens beschikbaar zouden zijn voor de bestrijding van ernstige criminaliteit. Op 8 april 2014 verklaarde het Hof van Justitie van de EU de Dataretentierichtlijn in zijn geheel en met terugwerkende kracht ongeldig. De Nederlandse overheid bleef de wet echter onverminderd toepassen.

De voorzieningenrechter stelt in zijn vonnis van 11 maart 2015 vast dat de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens in zijn huidige vorm een inbreuk vormt op het recht op eerbiediging van privéleven, familie- en gezinsleven, woning en communicatie en het recht op bescherming van persoonsgegevens (artikelen 7 en 8 van het EU-Grondrechtenhandvest), die niet beperkt is tot het ‘strikt noodzakelijke’ voor de bestrijding van (enkel) ernstige criminaliteit.

Om inmenging in deze fundamentele rechten te rechtvaardigen, zou de wetgeving objectieve criteria moeten bevatten die de toegang van de bevoegde nationale autoriteiten tot de gegevens en het latere gebruik ervan begrenzen. Hiervan is volgens de voorzieningenrechter geen sprake in de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens. Dat beperkt het gebruik van de gegevens weliswaar tot de opsporing en vervolging van strafbare feiten waarvoor voorlopige hechtenis is toegestaan of van terroristische misdrijven. Deze categorie bevat echter ook strafbare feiten die niet voldoende ernstig zijn om de inmenging te rechtvaardigen, zoals fietsendiefstal. Ook biedt de wet geen waarborgen om de toegang tot de gegevens daadwerkelijk te beperken tot hetgeen ‘strikt noodzakelijk’ is. Dit klemt volgens de voorzieningenrechter des te meer nu de toegang tot de bewaarde gegevens niet wordt onderwerpen aan een voorafgaande controle door een rechterlijke of onafhankelijke administratieve instantie. Het openbaar ministerie kan niet als een dergelijke onafhankelijke administratieve instantie worden aangemerkt, aldus de voorzieningenrechter.

Klik HIER voor de volledige tekst van de uitspraak van 11 maart 2015.

Klik HIER voor het persbericht van Privacy First, 11 maart 2015.

Klik HIER voor de volledige uitspraak van het Hof van Justitie EU van 8 april 2014.

Tags: ,
Vorige
Actueel

Gerelateerde berichten

huisvesting nieuwsartikel PILP in het nieuws recht op huisvesting
maart 26, 2025 Recht op huisvesting

Recht op huisvesting in het NRC: Welk recht gaat voor, het eigendomsrecht of het grondrecht op wonen?

Het NRC: Welk recht gaat voor? Het eigendomsrecht of het grondrecht op wonen? Onlangs publiceerde het NRC een mooi stuk over de interventie die PILP voor en samen met de Woonbond heeft gedaan in een zaak over de WOZ-cap en de verhouding tussen het recht op eigendom en het recht op (betaalbare) huisvesting.    Dossier Recht […]

islamofobie
maart 20, 2025 Demonstratierecht

Zitting over heimelijk onderzoek naar moskee in Veenendaal

In de afgelopen 1,5 jaar heeft PILP in diverse gemeenten geprocedeerd over heimelijke onderzoeken naar de moslimgemeenschap. Op vrijdag 21 maart 2025 is de zitting in de zaak van de moskee in Veenendaal. In deze belangrijke zitting gaat het over de vraag: zijn de onderzoeken onrechtmatig en in strijd met grondrechten? Wat was de aanleiding? […]

Liberties rapport rechtsstaat
maart 17, 2025

Rechtsstaat in gevaar: Liberties-rapport 2025 onthult alarmerende trends

Het Rule of Law Report 2025 van de Civil Liberties Union for Europe (‘Liberties’), dat vandaag is gepubliceerd, schetst een zorgwekkend beeld: de democratische instituties in de EU zijn in 2024 verder verzwakt door verwaarlozing of bewuste afbraak door overheden. Dit uitgebreide rapport, samengesteld door 43 mensenrechtenorganisaties—inclusief PILP als lid van Liberties—analyseert de stand van […]

Gerelateerde berichten

Onze Dossiers

Onze Dossiers

Samen voor rechtvaardigheid.

PILP is de juridische bondgenoot die groepen mensen belangeloos steunt in hun strijd voor rechtvaardigheid. Dat doen we door het geven van juridisch advies en, wanneer het zinvol is, door naar de rechter te stappen.

In de huidige samenleving wordt ons werk helaas steeds belangrijker. Met uw bijdrage kunnen we meer groepen mensen juridisch bijstaan en meer zinvolle processen voeren. Zo zorgen we samen voor een meer rechtvaardige maatschappij voor iedereen.