In opdracht van de Pauluskerk heeft PILP een analyse gemaakt van de mensenrechtelijke normen die van toepassing zijn op de Winterkouderegeling (‘WKR’). De WKR regelt een tijdelijke vorm van opvang voor dakloze mensen die in de winter onder bepaalde omstandigheden en voorwaarden wordt geactiveerd. De WKR biedt echter geen structurele en onvoorwaardelijke bescherming aan dakloze mensen. Dat is niet in lijn met wat de mensenrechten vereisen op het gebied van de menselijke waardigheid, het recht op gezondheid en het recht op huisvesting.
Op verschillende plekken in Nederland gaat rond deze tijd de winterkoudeopvang weer open. Uit onderzoek van Dakloosheid Voorbij blijkt dat de bescherming van mensen die buiten slapen nog altijd sterk verschilt per gemeente. Wanneer gaat de opvang open, en weer dicht? Wie krijgt er toegang? En moeten mensen overdag weer de straat op? In opdracht van de Pauluskerk Rotterdam in samenwerking met Netwerk DAK heeft PILP onderzocht welke mensenrechtelijke normen van toepassing zijn op de winteropvang. De juridische verkenning maakt duidelijk dat bescherming tegen winterkou geen gunst is, maar een verplichting die voortvloeit uit internationale mensenrechtenverdragen.
Opvang is voor dakloze personen in de winter een absolute noodzaak. Langdurige blootstelling aan winterkou vormt niet alleen een bedreiging voor de gezondheid van dakloze personen, maar ondermijnt ook hun menselijke waardigheid. Nederland kent geen landelijke wettelijke regeling voor winteropvang. Gemeenten bepalen grotendeels zelf wanneer de winterkouderegeling ingaat en wie daar toegang toe krijgt. Hoewel het goed en belangrijk is dat gemeenten dit doen, is dit niet alleen een humanitaire keuze. Overheden zijn op grond van bindende mensenrechtenverdragen ook verplicht om in winterse omstandigheden opvang te faciliteren.
In het rapport onderzoekt PILP welke minimumnormen voortvloeien uit fundamentele mensenrechten zoals het recht op gezondheid en het recht op huisvesting. We doen ook een aantal aanbevelingen om de WKR in lijn te brengen met de mensenrechtelijke verplichtingen. Zo moet er onder meer sprake zijn van permanente openstelling gedurende de winterperiode (zowel overdag als ’s nachts) en van universele en onvoorwaardelijke toegang voor iedereen die bescherming nodig heeft.
De mensenrechtelijke verkenning is hier te lezen.
